ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଜାତିର ପିତା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା । ଦେଶକୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦେବାରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ଏକ ବିଶେଷ ଭୂମିକା ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ଆଜି ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ସହ ଜଡିତ କିଛି ରହସ୍ୟ କଥା ପ୍ରକାଶ କରିବୁ, ଯାହା ବିଷୟରେ ଖୁବ୍ କମ୍ ଲୋକ ଜାଣନ୍ତି, ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଜୀବନରେ ଅନେକ ମହିଳା ଆସିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଜଣେ ମହିଳା ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ରେ ଥିଲେ । ଯିଏ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ହୃଦୟ ଦେଇଥିଲା ।
ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ତାଙ୍କର ଗତିବିଧି ହେତୁ ଗାନ୍ଧୀଜି ସେଠାରେ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ହୋଇପାରିଥିଲେ, 1901 ମସିହାରେ କଂଗ୍ରେସ ଅଧିବେଶନରେ ସେ ଜଣେ ଯୁବତୀଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ କରି କଂଗ୍ରେସ ସମ୍ବିଳନୀ ରେ ଏକ ଗୀତ ଗାଇଥିବାର ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଥିଲା, ସୁନ୍ଦର ଆକର୍ଷଣୀୟ ଚେହେରା ଥିବା ଏହି ମହିଳା ଙ୍କୁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ନିଜ ମନ ଦେଇ ବସିଥିଲେ ।
ଏହି ମହିଳା ଜଣକ ପ୍ରକୃତରେ ବିଧବା ଥିଲେ । କିନ୍ତୁ କଲିକତା ପ୍ରଦର୍ଶନ ରେ ଯାଇଥିବା ଗାନ୍ଧିଜୀ ପ୍ରଥମ ଦେଖାରେ ହିଁ ଏହି ମହିଳା ଙ୍କୁ ନିଜ ମନ ଦେଇ ବସିଥିଲେ । 1915 ମସିହାରେ ଦେଶ ଭ୍ରମଣ ସମୟରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ପୁନର୍ବାର ବଙ୍ଗୀୟ ମହିଳାଙ୍କୁ ଭେଟିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ଅକ୍ଟୋବର 1919 ରେ ସେ ଲାହୋରର ସାରଳା ଦେବୀ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ଘରେ ରହିଲେ, ସାରଳାଙ୍କୁ 47 ବର୍ଷ ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀଜୀ 50 ବର୍ଷର ହୋଇଥିଲେ । କେ, ସାରଳା ଦେବୀ ନୋବେଲ ବିଜେତା ରବିନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କ ବଡ଼ ଭଉଣୀ ଥିଲେ ।
“କସ୍ତୁରବା ଏ ସିକ୍ରେଟ୍ ” ଡାଏରୀର ଲେଖକ ନୀଲିମା ଡାଲମିଆ କୁହନ୍ତି, ଗାନ୍ଧୀଜୀ ସାରଳା ଦେବୀଙ୍କୁ ଭଲ ପାଉଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ କସ୍ତୁରବା ତୀବ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ଲାଗୁଥିଲା ଯେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ବିବାହ ଭାଙ୍ଗି ନାହିଁ, କେବଳ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଶୀଘ୍ର ଘର ଛାଡି ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । ପରେ ସେ ଏଥିରୁ ନିଜକୁ ଦୂରେଇ ରଖିଥିଲେ । ଏହାପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ସମାଜ ସେବାରେ ମନ ନିବେଶ କରିଥିଲେ ।
ଗାନ୍ଧିଜୀ ଏହି ରହସ୍ୟ କୁ ରହସ୍ୟ ଭାବରେ ଗୋପନ ରଖିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଙ୍କୁ ଏହି ସବୁ ବିଷୟରେ ଜଣା ଥିଲା । ତେଣୁ ସେ ଏହି ବିଷୟରେ କିଛି ଲେଖକ ମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ । ଏହିସବୁ ଗୁପ୍ତ କଥା ରବୀନ୍ଦ୍ର ଟାଟାର୍ଜୀ ଙ୍କର ”ଦ ଡାର୍କ ସାଇଡ଼ ଅଫ ଗାନ୍ଧୀ” ପୁସ୍ତକରେ ଲେଖା ହୋଇଛି ।
