ଭାରତୀୟ ନୋଟରେ ବିଭିନ୍ନ ଚିହ୍ନ ଲେଖା ଚିତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ରହିଥାଏ । ଏହାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମୂଲ୍ୟ ସବୁ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ନୋଟ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ କିଛି ସୂଚନା ଲୁକ୍କାୟିତ ହୋଇ ଥାଏ ସାଧାରଣ ବ୍ୟକ୍ତି ତ ଏହା ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ କଏନ କିମ୍ବା ନୋଟ କଲେକ୍ଟର ଯେଉଁମାନେ ମୁଦ୍ରା ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି ସେମାନେ ଏହି ସବୁ ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି । ଯେପରି ମୁଦ୍ରା ଟି କେଉଁଠାରେ ପ୍ରିଣ୍ଟ ହୋଇଛି ? ଏହି ସଂକେତର ରହସ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି ଇତ୍ୟାଦି କଥା ।
ଆପଣ ନିଜ ଜୀବନରେ 1 ଟଙ୍କା ନୋଟରୁ 2,000 ଟଙ୍କା ନୋଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖିଥିବେ, ଏବଂ ଏହାକୁ ଦେଇ କିଛି କିମ୍ୱା ଅନ୍ୟ ଜିନିଷ କିଣିବାକୁ ପଡିଥାଏ ଏବଂ ବୋଧହୁଏ ଆପଣ ନୋଟରେ ଲିଖିତ ଏହି ଲାଇନ ପଢ଼ିଥିବେ । କିନ୍ତୁ ଅନେକ ଲୋକ ଏହାର ସଠିକ୍ ଅର୍ଥ ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ଉଦାହରଣ ; “ମେ ଧାରକ କୋ ଦଶ ରୁପଏ ଦେନେ କି ବଚନ ଅଦା କରତା ହୁଁ” ଏହାର ଠିକ ତଳେ ରିଜର୍ବ ବ୍ୟାଙ୍କର ଗଭର୍ଣ୍ଣର୍ ଙ୍କ ଦସ୍ତଖତ ଥାଏ ।
ମୁଁ ଧାରକକୁ ଦେବି ବୋଲି ପ୍ରତିଶୃତି ଦେଇଛି । ଆପଣ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ନୋଟ୍ ଉପରେ ଏହି ଲେଖା ପଢ଼ିଥିବେ । କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି କି ଏହି ବାକ୍ୟ ପଛରେ କାହାଣୀ ଏବଂ କାରଣ କଣ? ଏବଂ ଏହା କାହିଁକି ସମସ୍ତ ନୋଟରେ ଲେଖା ହୋଇଛି, ତେବେ ଆସନ୍ତୁ ଆଜି ଆପଣଙ୍କୁ ଆମେ ଏହା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେବୁ ।
ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଏବଂ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚରାଯାଇଛି । ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଆପଣ ଏହା ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ । ବାସ୍ତବରେ, ଆରବିଆଇ ଯେତିକି ମୁଦ୍ରା ପ୍ରିଣ୍ଟ କରେ । ସମାନ ମୂଲ୍ୟର ସୁନା ଏହା ସହିତ ସଂରକ୍ଷିତ ଧାରକକୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେବା ପାଇଁ ସେ ଏହି ବିବୃତ୍ତି ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଆପଣଙ୍କର କୋଡ଼ିଏ ଟଙ୍କା ଅଛି ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଆପଣଙ୍କର 20 ଟଙ୍କା ସୁନା ସଂରକ୍ଷଣ ଅଛି ।
ସେହିଭଳି, ଅନ୍ୟ ନୋଟ୍ ଉପରେ, ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ତୁମେ ନୋଟ୍ ର ଧାରକ । ତୁମର ସୁନା ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ସହିତ ସମାନ । ସେହି ନୋଟ୍ ବଦଳରେ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆପଣଙ୍କୁ ସେହି ସୁନା ଦେବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ବଦ୍ଧ । ତେଣୁ ଆଜି ପରେ, ଯଦି କେହି ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି ଶପଥର ଅର୍ଥ ପଚାରନ୍ତି, ତେବେ କିଛି ନ କହି ଚୁପ ରୁହନ୍ତୁ ନାହିଁ ।
